Thông tư 41 chính thức có hiệu lực: Nhiều doanh nghiệp phải chứng nhận hợp quy theo QCVN 16:2023/BXD

Từ ngày 01/07, Thông tư 41/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng chính thức có hiệu lực. Đây là văn bản quan trọng điều chỉnh hoạt động quản lý chất lượng đối với nhiều nhóm vật liệu xây dựng đang được sản xuất, nhập khẩu và lưu thông tại Việt Nam.

Đối với các doanh nghiệp trong ngành xây dựng, đây không chỉ là sự thay đổi về quy định pháp lý mà còn là yêu cầu cần nhanh chóng rà soát danh mục sản phẩm, xác định nghĩa vụ chứng nhận hợp quy và chuẩn bị hồ sơ theo quy chuẩn mới nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thông tư 41/2026/TT-BXD quy định những nội dung gì? 

Thông tư 41/2026/TT-BXD ban hành QCVN 16:2023/BXD, quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương thức đánh giá hợp quy và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thuộc diện quản lý. Đồng thời, văn bản cũng phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro để áp dụng phương thức đánh giá sự phù hợp tương ứng.

So với các quy định trước đây, QCVN 16:2023/BXD tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng vật liệu xây dựng theo hướng kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn công trình, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động chứng nhận hợp quy trên phạm vi cả nước.

Điều này đồng nghĩa, nhiều doanh nghiệp sẽ phải rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm đang sản xuất hoặc nhập khẩu để xác định nghĩa vụ chứng nhận hợp quy trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Những doanh nghiệp nào chịu tác động?

Không phải mọi doanh nghiệp đều phải thực hiện chứng nhận hợp quy theo QCVN 16. Tuy nhiên, Thông tư 41 tác động trực tiếp đến nhiều nhóm doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng.

Doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng

Đây là nhóm chịu tác động lớn nhất. Nếu sản phẩm thuộc danh mục quản lý của QCVN 16:2023/BXD, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá sự phù hợp, chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy trước khi lưu thông sản phẩm theo quy định.

Doanh nghiệp nhập khẩu vật liệu xây dựng

Các sản phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn cũng phải được đánh giá và chứng nhận hợp quy theo phương thức tương ứng trước khi đưa vào lưu thông tại Việt Nam. Việc không đáp ứng quy định có thể ảnh hưởng đến quá trình thông quan và phân phối hàng hóa.

Doanh nghiệp kinh doanh và phân phối

Mặc dù không trực tiếp thực hiện chứng nhận, các đơn vị phân phối vẫn cần kiểm tra nguồn gốc và hồ sơ hợp quy của sản phẩm để đảm bảo hàng hóa lưu thông hợp pháp và đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng.

Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng

Trong quá trình lựa chọn vật liệu cho công trình, chủ đầu tư và nhà thầu cần ưu tiên sử dụng các sản phẩm đã được chứng nhận và công bố hợp quy theo quy định nhằm đáp ứng yêu cầu nghiệm thu, quản lý chất lượng và an toàn công trình.

Những sản phẩm nào phải thực hiện chứng nhận hợp quy theo QCVN 16:2023/BXD?

Theo QCVN 16:2023/BXD, danh mục sản phẩm được chia thành nhóm rủi ro cao, nhóm rủi ro trung bình và nhóm rủi ro thấp, áp dụng các phương thức đánh giá hợp quy tương ứng.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng quy định mới?

Việc Thông tư 41 chính thức có hiệu lực không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều phải thực hiện lại toàn bộ quy trình đánh giá hợp quy. Điều quan trọng là doanh nghiệp cần xác định đúng sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng, lựa chọn phương thức đánh giá phù hợp và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của QCVN 16:2023/BXD.

Dưới đây là những bước doanh nghiệp nên thực hiện ngay để tránh gián đoạn hoạt động sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh.

Rà soát danh mục sản phẩm theo QCVN 16:2023/BXD

Đây là bước quan trọng nhất nhưng cũng là bước nhiều doanh nghiệp dễ bỏ qua.

Không phải tất cả vật liệu xây dựng đều thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 16:2023/BXD. Do đó, doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục sản phẩm đang sản xuất hoặc nhập khẩu với quy chuẩn để xác định:

• Sản phẩm có thuộc diện quản lý hay không.
• Thuộc nhóm rủi ro cao hay rủi ro trung bình.
• Áp dụng phương thức đánh giá sự phù hợp nào theo quy định.

Việc xác định đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tránh thực hiện sai quy trình hoặc phát sinh chi phí không cần thiết.

Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm

Sau khi xác định sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng, doanh nghiệp cần chuẩn bị các hồ sơ phục vụ hoạt động đánh giá sự phù hợp.

Tùy từng loại sản phẩm, hồ sơ có thể bao gồm:

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với sản phẩm.
• Hồ sơ kỹ thuật.
• Thông tin về quy trình sản xuất.
• Hồ sơ nguyên vật liệu.
• Các tài liệu liên quan theo yêu cầu của phương thức đánh giá.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu giúp quá trình đánh giá diễn ra thuận lợi hơn và hạn chế việc phải bổ sung nhiều lần.

Thực hiện thử nghiệm theo đúng chỉ tiêu của quy chuẩn

Đối với các nhóm sản phẩm thuộc diện quản lý, doanh nghiệp cần thực hiện thử nghiệm các chỉ tiêu kỹ thuật theo yêu cầu của QCVN 16:2023/BXD tại các phòng thử nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận theo quy định.

Một sai lầm khá phổ biến là doanh nghiệp đã có kết quả thử nghiệm nhưng không đúng chỉ tiêu hoặc không đúng phòng thử nghiệm được chấp nhận, dẫn đến phải thử nghiệm lại và kéo dài thời gian hoàn thành hồ sơ.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng yêu cầu thử nghiệm trước khi triển khai để tránh phát sinh chi phí.

Thực hiện đánh giá, chứng nhận và công bố hợp quy

Sau khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và hoàn thành hoạt động đánh giá sự phù hợp, doanh nghiệp tiến hành thực hiện chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy theo quy định trước khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường.

Việc hoàn thành đầy đủ các bước theo đúng trình tự không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, phân phối và tham gia các dự án xây dựng.

Vai trò của tổ chức chứng nhận trong hoạt động đánh giá hợp quy theo QCVN 16:2023/BXD

Chứng nhận hợp quy là hoạt động đánh giá sự phù hợp được thực hiện bởi tổ chức chứng nhận có đủ năng lực theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình này, tổ chức chứng nhận sẽ tiến hành đánh giá hồ sơ, xem xét kết quả thử nghiệm, đánh giá điều kiện sản xuất (đối với phương thức đánh giá có yêu cầu) và xác nhận sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của QCVN 16:2023/BXD trước khi cấp giấy chứng nhận hợp quy.

Là Tổ chức Chứng nhận và Giám định Quốc tế, ISOCERT thực hiện hoạt động đánh giá và cấp chứng nhận hợp quy đối với các sản phẩm thuộc phạm vi được cơ quan có thẩm quyền chỉ định theo quy định hiện hành. Hoạt động đánh giá được thực hiện trên nguyên tắc độc lập, khách quan và tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động làm việc với tổ chức chứng nhận ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ sẽ giúp quá trình đánh giá được triển khai đúng trình tự, hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ hoặc đánh giá lại do lựa chọn chưa đúng phương thức đánh giá theo quy định.

Kết luận

Việc Thông tư 41 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07 đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng tại Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh vật liệu xây dựng, đây là thời điểm cần chủ động rà soát danh mục sản phẩm, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện chứng nhận hợp quy theo QCVN 16:2023/BXD để đảm bảo hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa diễn ra thuận lợi và tuân thủ đúng quy định pháp luật.