Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Hai nghị quyết quan trọng của Trung ương - Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, mà còn đặt ra yêu cầu mang tính thực tiễn sâu sắc nhằm khơi thông các nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp tư nhân, để khoa học và công nghệ thực sự đi vào sản xuất, thị trường và trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Vừa qua, Hội thảo “Nghị quyết số 57-NQ/TW và 68-NQ/TW: Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương được tổ chức tại Hà Nội.

Quang cảnh Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh, Đảng ta đã xác định rõ kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cùng với kinh tế nhà nước tạo ra đột phá trong đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu khai mạc Hội thảo

Theo tinh thần dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, chuyển đổi số quốc gia được xác định là một “cuộc cách mạng toàn diện”, với mục tiêu đến năm 2035 kinh tế số chiếm trên 40% GDP; hình thành 10-15 tập đoàn công nghệ số “Make in Vietnam” dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; nhiều doanh nghiệp tư nhân tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain, fintech nhằm bứt phá năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tiễn cho thấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân có mối quan hệ bổ trợ chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn đã đầu tư mạnh cho nghiên cứu - phát triển, công nghệ mới, tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Cùng với đó, Quốc hội khóa XV đã kịp thời hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, minh bạch để doanh nghiệp tư nhân yên tâm đầu tư dài hạn.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, TS. Nguyễn Hiền Phương, Tổng Giám đốc Vietnamobile cho rằng Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW, khi đặt trong chỉnh thể các chủ trương lớn của Đảng và hệ thống pháp luật mới, đã tạo ra một “không gian chính sách” vừa đồng bộ, vừa mang tính đột phá cho khu vực kinh tế tư nhân. Đối với Vietnamobile – doanh nghiệp viễn thông ngoài khu vực nhà nước – đây vừa là cơ hội để khẳng định vai trò trong hạ tầng số quốc gia, vừa là động lực thúc đẩy cải cách mạnh mẽ về mô hình kinh doanh, quản trị và công nghệ. 

Nghị quyết 57 đã mở rộng vai trò của doanh nghiệp viễn thông từ nhà cung cấp băng thông sang trụ cột hạ tầng số cho Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; đồng thời thúc đẩy ứng dụng các công nghệ chiến lược như AI, Big Data, Cloud, IoT, 5G/6G, tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển từ “bán dung lượng” sang “bán giải pháp”.

Trong khi đó, Nghị quyết 68-NQ/TW tiếp tục khẳng định vị thế và quyền bình đẳng của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong tiếp cận các nguồn lực chiến lược như tần số, hạ tầng dùng chung, dữ liệu và cơ hội hợp tác công – tư trong phát triển hạ tầng số. Đây được xem là cơ sở chính trị – pháp lý quan trọng để doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư dài hạn, chuyển dịch sang mô hình doanh nghiệp công nghệ – nền tảng.

Bên cạnh cơ hội, Vietnamobile cũng chỉ ra những vướng mắc thể chế còn tồn tại, liên quan đến chính sách tài nguyên tần số, nghĩa vụ chuyển giao tài sản từ mô hình hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) và những hạn chế trong hình thức đối tác công tư PPP hạ tầng số. Từ đó, doanh nghiệp kiến nghị hoàn thiện chính sách băng tần theo hướng tối ưu hiệu quả sử dụng, tạo điều kiện linh hoạt cho 5G, sớm triển khai cơ chế sandbox và khơi thông nguồn lực cho đầu tư hạ tầng số.

Một trụ cột quan trọng khác được thảo luận tại Hội thảo là vấn đề nhân lực cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Ông Vũ Chí Thành, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết, Việt Nam hiện mới có khoảng 500.000 nhân lực công nghệ, trong khi nhu cầu đến năm 2030 có thể lên tới khoảng 2 triệu người, tạo ra khoảng trống rất lớn, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và an ninh mạng.

Trong bối cảnh đó, giáo dục nghề nghiệp được xác định giữ vai trò chiến lược trong hệ sinh thái nhân lực quốc gia, với ưu thế đào tạo tinh gọn, chú trọng thực hành và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ, thị trường. Vì thế, FPT Polytechnic đang triển khai mô hình “trường học trong lòng doanh nghiệp” cùng các chương trình lan tỏa kỹ năng số như “Xung kích số”...

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, cải cách hành chính và chuyển đổi số thời gian qua đã tạo thuận lợi rõ rệt cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn còn dè dặt do rủi ro cao và khó dự báo chính sách. Từ thực tiễn đó, VCCI kiến nghị cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”, tăng cường chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo.

Nhiều ý kiến tại Hội thảo thống nhất rằng, nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt và tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn về thể chế, Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 sẽ trở thành nền tảng quan trọng để doanh nghiệp tư nhân bứt phá trong kỷ nguyên số.

Nguồn: Chất lượng & Cuộc sống