Rà soát, sửa đổi Luật Đo lường đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số

Ngày 16/1, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Quốc gia tổ chức Hội thảo khoa học “Đánh giá, tổng kết thi hành pháp luật đo lường và định hướng sửa đổi một số điều của Luật Đo lường”.

Hội thảo được tổ chức nhằm rà soát toàn diện việc thi hành Luật Đo lường trong thời gian qua, làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập, từ đó đề xuất các nhóm chính sách sửa đổi phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng(TCĐLCL) Quốc gia cho biết năm 2025 đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong tổ chức bộ máy và phương thức quản lý nhà nước. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật tiếp tục được Đảng, Nhà nước và Chính phủ đặc biệt quan tâm nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo dư địa mới cho phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Quốc gia 

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt, chuyển đổi số là phương thức phát triển mới, trong đó tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng giữ vai trò nền tảng, hạ tầng kỹ thuật quan trọng để bảo đảm tính tin cậy, minh bạch, kết nối và hội nhập của nền kinh tế số, xã hội số.

Bên cạnh đó, Chỉ thị số 38-CT/TW, ngày 30/7/2024 của Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia đến năm 2030 và những năm tiếp theo đã nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Trước sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ, kinh tế số, kinh tế xanh và yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, Chủ tịch Ủy ban TCĐLCL Quốc gia cho rằng Luật Đo lường năm 2011 đã bộc lộ nhiều hạn chế, cần được rà soát, đánh giá toàn diện để sửa đổi theo hướng đồng bộ, hiện đại, phù hợp với thực tiễn và lấy doanh nghiệp, người tiêu dùng làm trung tâm.

Báo cáo đề dẫn tại hội thảo, ông Trần Quý Giầu, Trưởng Ban Đo lường cho biết hệ thống pháp luật hiện hành về đo lường gồm 1 luật, 6 nghị định và 14 thông tư. Hệ thống này đã góp phần bảo đảm tính chính xác, thống nhất trong hoạt động đo lường; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; bảo đảm công bằng trong thương mại và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Ông Trần Quý Giầu, Trưởng Ban Đo lường 

Đến nay, cả nước đã có 51 chuẩn đo lường quốc gia, hơn 8.000 chuẩn công tác được chứng nhận, 601 tổ chức đăng ký và 399 tổ chức được chỉ định cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm. Mỗi năm, khoảng 10 triệu phương tiện đo được kiểm định trên phạm vi cả nước.

Cùng với đó, việc triển khai Đề án 996 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng hội nhập quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Trần Quý Giầu, Luật Đo lường hiện hành vẫn còn một số điểm chưa phù hợp. Luật chưa làm rõ vai trò của đo lường khoa học và đo lường ứng dụng; chưa đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của hệ thống đo lường quốc gia; thiếu cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong đo lường; một số quy định chưa phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, còn chồng chéo và thủ tục phức tạp.

Từ thực tiễn đó, Ban Đo lường đề xuất 3 nhóm chính sách trọng tâm để làm cơ sở sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường trong thời gian tới. Cụ thể, hoàn thiện hệ thống đo lường khoa học, phát triển đo lường ứng dụng, lấy doanh nghiệp làm chủ thể trung tâm; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động đo lường nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, sản xuất - kinh doanh, thương mại và tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế số; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền, kiến tạo năng lực đo lường từ cơ sở, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

Tại hội thảo, các đại biểu đã góp ý, đánh giá, tổng kết quá trình hơn 10 năm thực thi Luật Đo lường và đưa ra các đề xuất sửa đổi Luật Đo lường. Các đại biểu đã trao đổi, thảo luận một cách khoa học, khách quan và toàn diện về kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế trong quá trình thi hành Luật Đo lường; đồng thời nêu đề xuất, kiến nghị tập trung vào các vấn đề: hoàn thiện hệ thống đo lường khoa học và phát triển đo lường ứng dụng để đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm, chủ thể của hệ thống đo lường quốc gia; chuyển đổi số toàn diện hệ thống đo lường quốc gia, đáp ứng chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước, hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại và tiêu dùng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh phân công, phân cấp, phân quyền và kiến tạo năng lực đo lường từ cơ sở nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng...

Nguồn: Chất lượng & cuộc sống