Chất thải rắn - Phân loại và xử lý chất thải rắn

Khái niệm về chất thải rắn

Chất thải rắn là các chất thải ở dạng rắn được thải ra môi trường. Các chất thải này bị thải ra từ nhiều quá trình khác nhau như sản xuất, dịch vụ, kinh doanh, sinh hoạt hàng ngày hoặc các hoạt động khác. Các quá trình lao động, sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh đều có thể tạo ra chất thải rắn.

Ví dụ một số chất thải rắn:

• Vỏ chai lọ, hộp nhựa, bì nhựa, rác sinh hoạt,…
• Cao su, giấy báo, rác sân vườn, đồ đạc đã sử dụng,…
• Thủy tinh, sắt, nhôm, đồng, kẽm,…

Phân loại chất thải rắn hay rác thải rắn 

Chất thải rắn công nghiệp 

Các chất thải này phát sinh chủ yếu từ hoạt động sản xuất của các nhà máy, công ty, xí nghiệp,… Do đó tồn tại ở dạng phế phẩm và phế liệu mà doanh nghiệp thải ra môi trường. Khi không thể tận dụng trong mục đích sản xuất, các chất đó bị loại bỏ. Có thể kể đến như:

• Rác thải rắn từ ngành gia công cơ khí, luyện kim, xi mạ, dệt nhuộm.
• Rác thải rắn từ quá trình chăn nuôi, công nghiệp sản xuất lương thực, thực phẩm.

Phân loại rác thải rắn 

Chất thải rắn thông thường 

Bao gồm tất cả các phế liệu, phế thải trong hoạt động sử dụng của con người. Trong đó, có thể được thải ra trong quá trình sản xuất, xây dựng, gia công.

Một số chất thải rắn thông thường phổ biến như sắt thép phế liệu thừa, ba dớ, nhôm, đồng, chì, niken,…

Chất thải rắn nguy hại:

Các chất thải này nếu không được xử lý đúng cách, nhanh chóng có thể tác động, gây hại đến sức khỏe của con người. Bởi nó tác động đến nguồn đất, nước, không khí,… Có thể là kim tiêm, máy móc phóng xạ hạt nhân, đầu đạn, niken, mạch điện tử, niken,…

Chất thải rắn đô thị:

Là tất cả phế phẩm từ đô thị, từ các khu dân cư với chất thải sinh hoạt. Bao gồm chất thải của hoạt động thương mại, từ các công việc hay ngành nghề khác nhau. Như đến từ:

• Các cơ quan, bệnh viện, trường học.
• Từ các hoạt động nông nghiệp, từ các nhà máy công nghiệp, các dịch vụ công cộng.
• Từ các công trình xây dựng, từ các nhà máy xử lý.

Chất thải rắn y tế:

Các chất thải này phát sinh sau quá trình hoạt động của chuyên môn trong lĩnh vực y tế. Đây là tất cả những phế thải từ:

• Kim bông, găm kim.
• Các loại chất thải từ dây chuyền thuốc, kim tiêm thuốc.
• Từ vật tư y tế bị thải loại sau quá trình sử dụng.

Do đó mà có nguy cơ lây lan bệnh tật lớn hơn ra môi trường bên ngoài nếu không được kiểm soát, xử lý hiệu quả.

Chất thải rắn sinh hoạt 

Chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân được phân loại theo 03 nhóm:

• Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế;
• Chất thải thực phẩm;
• Chất thải rắn sinh hoạt khác.

Cùng với đó, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân loại cụ thể chất thải rắn sinh hoạt khác trên địa bàn theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường; có chính sách khuyến khích việc phân loại riêng chất thải nguy hại trong chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân.

Đối với hộ gia đình, cá nhân ở đô thị phải chứa, đựng chất thải rắn sinh hoạt sau khi thực hiện phân loại theo quy định vào các bao bì để chuyển giao như sau:

• Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế được chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tái sử dụng, tái chế hoặc cơ sở có chức năng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt;
• Chất thải thực phẩm và chất thải rắn sinh hoạt khác phải được chứa, đựng trong bao bì theo quy định và chuyển giao cho cơ sở có chức năng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt; chất thải thực phẩm có thể được sử dụng làm phân bón hữu cơ, làm thức ăn chăn nuôi.

Đối với hộ gia đình, cá nhân ở nông thôn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt sau khi thực hiện phân loại theo quy định thực hiện quản lý như sau:

• Khuyến khích tận dụng tối đa chất thải thực phẩm để làm phân bón hữu cơ, làm thức ăn chăn nuôi;
• Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế được chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tái sử dụng; tái chế hoặc cơ sở có chức năng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt;
• Chất thải thực phẩm không tận dụng làm phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi được phải được chuyển giao cho cơ sở có chức năng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt;
• Chất thải rắn sinh hoạt khác phải được chứa, đựng trong bao bì theo quy định và chuyển giao cho cơ sở có chức năng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt.

Đối với hộ gia đình, cá nhân ở nông thôn, do đặc điểm vệ vị trí địa lý cũng như chính sách, cơ chế xử lý rác mà hiện tại Nhà nước chỉ dừng lại ở việc khuyến khích thực hiện phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt còn đối với hộ gia đình ở độ thì điều đó là bắt buộc.

 Xử lý, thu gom chất thải rắn 

Đối với chất thải sinh hoạt 

Cơ sở thực hiện dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt phải đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường theo quy định của Luật. Không khuyến khích đầu tư cơ sở thực hiện dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt chỉ có phạm vi phục vụ trên địa bàn một đơn vị hành chính cấp xã.

Chất thải rắn sinh hoạt phải được xử lý bằng công nghệ phù hợp, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Chính phủ quy định lộ trình hạn chế xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ chôn lấp trực tiếp.

Thu gom chất thải rắn 

Đối với chất thải thông thường 

Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, cơ quan, tổ chức có phát sinh chất thải rắn công nghiệp thông thường phải tái sử dụng, tái chế, thu hồi năng lượng và xử lý chất thải rắn công nghiệp thông thường hoặc chuyển giao cho các đối tượng sau đây:

Cơ sở sản xuất sử dụng trực tiếp làm nguyên liệu sản xuất, sản xuất vật liệu xây dựng hoặc san lấp mặt bằng được phép hoạt động theo quy định của pháp luật;

• Cơ sở sản xuất có chức năng đồng xử lý chất thải phù hợp;
• Cơ sở xử lý chất thải rắn công nghiệp thông thường có chức năng phù hợp;
• Cơ sở vận chuyển chất thải rắn công nghiệp thông thường đã có hợp đồng chuyển giao với đối tượng quy định tại các điểm a, b hoặc c khoản này.

Tổ chức, cá nhân phát sinh chất thải rắn công nghiệp thông thường phải xử lý được tự tái chế, xử lý, đồng xử lý, thu hồi năng lượng khi đáp ứng các yêu cầu sau đây:

• Thực hiện bằng công nghệ, công trình bảo vệ môi trường, thiết bị sản xuất sẵn có trong khuôn viên cơ sở phát sinh chất thải rắn công nghiệp thông thường và phải bảo đảm đạt yêu cầu về bảo vệ môi trường theo quy định;
• Phải phù hợp với quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường;
• Không đầu tư mới lò đốt và bãi chôn lấp để xử lý chất thải rắn công nghiệp thông thường, trừ trường hợp phù hợp với nội dung quản lý chất thải rắn trong các quy hoạch có liên quan.

Trên đây là những thông tin về chất thải rắn, phân loại rác thải rắn và xử lý, thu gom chất thải rắn. Nếu còn điều gì thắc mắc hãy liên hệ với ISOCERT để được hỗ trợ, tư vấn đầy đủ và miễn phí. Đội ngũ nhân viên ISOCERT luôn sẵn sàng hỗ trợ, phục vụ quý khách 24/7